องค์ธรรมอุโบสถศีล
องค์ธรรมอุโบสถศีล
ข่าวพระเครื่อง คำว่า "กิเลส" มักเกิดขึ้นง่ายในใจคนทุกคน เพราะปัจจุบันมีสิ่งยั่วยุอยู่เป็นจำนวนมาก การดับกิเลสทางหนึ่งก็ต้องอาศัย "องค์ธรรมของอุโบสถศีล" เข้ามาระงับ องค์ธรรมของอุโบสถศีลในที่นี้หมายถึงสิกขาบทหนึ่งๆ ซึ่งเป็นข้อกำหนดให้ศึกษาฝึกฝนปฏิบัติรักษาโดยเจตนาละเว้นจากข้อห้ามแต่ละ ข้อของศีล
อุโบสถศีลประกอบด้วยองค์ธรรม 8 สิกขาบท เรียกว่า อัฏฐังคิกอุโบสถ จำแนกตามคำสมาทาน ดังนี้
1.ปาณาติปาตา เวระมะณี สิกขาปะทัง สะมาทิยามิ "ข้าพเจ้าขอสมา ทานสิกขาบท คือ เจตนางดเว้นจากการผลาญชีวิตสัตว์ให้ตกตายไป"
2.อะทินนาทานา เวระมะณี สิกขาปะทัง สะมาทิยามิ "ข้าพเจ้าขอสมาทานสิกขาบท คือ เจตนางดเว้นจากการถือเอาของที่เขาไม่ได้ให้"
3.อะพรหมจะริยา เวระมะณี สิกขาปะทัง สะมาทิยามิ "ข้าพเจ้าขอสมาทานสิกขาบท คือ เจตนางดเว้นจากการประพฤติผิดพรหมจรรย์"
4.มุสาวาทา เวระมะณี สิกขาปะทัง สะมาทิยามิ "ข้าพเจ้าขอสมาทานสิกขาบท คือ เจตนางดเว้นจากการพูดเท็จ"
5.สุรา เมระยะมัชชะปะมาทัฏฐานา เวระมะณี สิกขาปะทัง สะมาทิยามิ "ข้าพเจ้าขอสมาทานสิกขาบท คือ เจตนางดเว้นจากน้ำเมา คือ สุราและเมรัย อันเป็นที่ตั้งแห่งความประมาท"
6.วิกาละโภชะนา เวระมะณี สิกขาปะทัง สะมาทิยามิ "ข้าพเจ้าขอสมาทานสิกขาบท คือ เจตนางดเว้นจากการบริโภคอาหารในเวลาวิกาล"
7.นัจ จะคีตะวาทิตะวิสูกะทัสสะนา มาลาคันธะวิเลปะนะธาระ ณะมัณฑะนะวิภูสะนัฏฐานา เวระมะณี สิกขาปะทัง สะมาทิยามิ "ข้าพเจ้าขอสมาทานสิกขาบท คือ เจตนางดเว้นจากการฟ้อนรำ ขับร้อง ประโคมเครื่องดนตรีต่างๆ และดูการละเล่นอันเป็นข้าศึกแก่กุศล ตลอดถึงการลูบทา ทัดทรง ประดับตกแต่งร่างกายด้วยดอกไม้และของหอมเครื่องบำรุงผิวอันเป็นที่ตั้งแห่ง ความกำหนัด"
8.อุจจาสะยะนะมะหาสะยะนา เวระมะณี สิกขาปะทัง สะมาทิยามิ "ข้าพเจ้าขอสมาทานสิกขาบท คือ เจตนางดเว้นจากการนั่งนอนบนที่นอนอันสูงใหญ่"
หรือสรุปเป็นคำคล้องจองเพื่อให้กำหนดจดจำง่ายๆ ดังนี้
"เว้น การฆ่า ไม่กล้าโจรกรรม ไม่ทำกามกิจ ไม่ผิดวาจา ไม่หาเหล้าดื่ม ไม่ลืมเวลาอาหาร ไม่ต้องการสิ่งบันเทิงเกินจำเป็น ไม่เน้นนอนหรูหรา" ในองค์อุโบสถทั้ง 8 สิกขาบทนั้น ถ้าทำพร้อมด้วยเจตนาจึงจะขาดจากองค์ศีล ถ้าไม่พร้อมด้วยเจตนา ก็ไม่ขาด การที่ศีลอุโบสถแต่ละสิกขาบทจะขาดนั้น ท่านกำหนดเจตนาในการล่วงละเมิดไว้ 2 ทาง คือ ทางกายและทางวาจา
ใน สิกขาบทที่ 1 และที่ 2 จะทำเองก็ตาม จะใช้ให้เขาทำก็ตาม ย่อมขาดจากองค์ศีลทั้งนั้น ตั้งแต่สิกขาบทที่ 3 ไปจนถึงสิกขาบทที่ 8 ทำเอง จึงจะขาดจากองค์ศีล ถ้าใช้ให้คนอื่นทำ ไม่ขาด
อุบาสกอุบาสิกาผู้มี ความสำรวมระวัง ไม่ล่วงองค์อุโบสถศีลทั้ง 8 สิกขาบท เรียกว่า ผู้มีศีลหรือผู้รักษาอุโบสถศีล ซึ่งเป็นเครื่องทำกายกับวาจาให้บริสุทธิ์
เป็นอุบายที่จะกำจัดกิเลสส่วนหยาบที่แสดงออกทางกายและวาจาให้หมดไป
ที่มา คอลัมน์ ศาลาวัด นสพ.ข่าวสด
นึกถึง พระเครื่อง นึกถึง โจ้ อิศวเรศ พระเครื่อง
081-644-5065
พระเครื่อง ตะกรุด พระขุนแผน วัตถุมงคล เครื่องราง พระ กริ่ง กุมารทอง กรมหลวงชุมพร
บทความพระเครื่อง เจดีย์แดง ตลาด พระเครื่อง รัชกาลที่ 9 และอีกมากมายที่


