พระพิจิตร กรุบ้านตาก
พระพิจิตร กรุบ้านตาก
จังหวัดตากมีพระกรุหรือไม่ เรื่องพระกรุของจังหวัดนี้ไม่ค่อยมีใครพูดถึงกันนัก แต่ความจริงจังหวัดนี้ก็มีพระกรุพระเก่าเช่นกันครับ เพียงแต่จำนวนพระที่พบมีน้อยจึงอาจจะไม่ค่อยมีใครรู้จักเท่านั้น
เรามาคุยกันถึงประวัติเมืองตากกันดูซักหน่อยนะครับ เมืองตากเป็นเมืองเก่าแก่มาตั้งแต่ครั้งกรุงสุโขทัย ในรัชสมัยพ่อขุนศรีอินทราทิตย์ ได้ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯให้พ่อขุนรามคำแหง ราชโอรส เสด็จไปกระทำยุทธหัตถีกับพ่อขุนสามชน เจ้าเมืองฉอด ผู้ยกทัพมาตีเมืองตาก เมื่อปีพ.ศ.1805 ในศึกครั้งนั้น พ่อขุนรามคำแหงทรงมีชัย และทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯให้สร้างพระเจดีย์ยุทธหัตถีบนยอดดอยสูงซึ่งอยู่ ข้างวัดพระบรมธาตุในเมืองตาก (เมืองตากเก่า อ.บ้านตาก) ต่อมาในรัชสมัยของพระนเรศวรมหาราช เมื่อครั้งทรงประกาศอิสระภาพ ไม่ขึ้นต่อพม่า ณ เมืองแครง ก็ทรงยกทัพเสด็จกลับมาทางด่านแม่ละเมา ซึ่งเป็นด่านสำคัญของเมืองตาก (อำเภอแม่สอดปัจจุบัน)
จากนั้นได้ทรงย้ายเมืองตากจากที่ตั้งเดิมลงมาทางใต้ตามลำน้ำปิง มาตั้งอยู่บริเวณอำเภอเมืองตากปัจจุบัน ส่วนที่เมืองตากเก่ายังคงมีซากเมืองและวัดเก่าปรากฎให้เห็นอยู่ ถึงในรัชสมัยสมเด็จพระนารายณ์มหาราช ทรงยกทัพไปชุมนุมพลที่เมืองตาก เมื่อครั้งไปตีหัวเมืองฝ่ายเหนือ ซึ่งปรากฎหลักฐานคือ วัดพระนารายณ์ เชิงสะพานกิตติขจร ในแผ่นดินพระสุริยาศน์อัมรินทร์ หรือสมเด็จพระเจ้าเอกทัศน์ พระเจ้าตากสินมหาราชท่านก็เคยดำรงตำแหน่ง พระยาตาก ครองเมืองตาก ก่อนที่จะเลื่อนเป็นพระยาวชิรปราการ เจ้าเมืองกำแพงเพชร
ที่กล่าวมานี้ก็เพื่อที่จะให้รู้ว่าเมืองตากเดิมก็มีความสำคัญในประวัติศาสตร์ และมีวัดวาอารามเก่าแก่อยู่ในสมัยต่างๆ อำเภอบ้านตาก อยู่ห่างจากจังหวัดตาก ขึ้นไปทางเหนือประมาณ 60 ก.ม. เดิมบริเวณอำเภอบ้านตากก็คือที่ตั้งเมืองตากเดิม และปรากฎมีพระเครื่องแตกกรุออกมาหลายครั้ง หลายพิมพ์ด้วยกัน พระส่วนใหญ่เป็นพระที่สร้างในสมัยกรุงศรีอยุธยา และส่วนใหญ่ที่พบมักจะเป็นพระเครื่องเนื้อชินเงินและชินตะกั่วสนิมแดง ที่มีชื่อเสียงได้แก่ พระร่วงนั่ง พระซุ้มกอ พระพิจิตร พระงบน้ำอ้อย เป็นต้น พระที่พบในจังหวัดตากมักเรียกรวมๆ ว่าพระกรุบ้านตาก เนื่องจากพระส่วนใหญ่พบที่อำเภอบ้านตากนั่นเองครับ และมีการพบพระเครื่องพิมพ์พิจิตรที่เชิงสะพานกิตติขจรครั้งหนึ่ง ตอนที่กำลังก่อสร้างสะพาน อันเป็นที่ตั้งของวัดโบราณวัดหนึ่ง
พระที่จะนำมาให้ชมวันนี้เป็นพระขนาดเล็ก ที่เรียกกันว่า พระพิจิตร กรุบ้านตาก ที่เรียกว่า พระพิจิตรนำหน้านั้น ก็เนื่องจากเป็นพระขนาดเล็กมาก ลักษณะเรียวๆเล็กแบบพระพิจิตรใบมะขาม จึงนำมาเรียกเป็นคำนำหน้าแล้วตามด้วยสถานที่ขุดพบ จึงกลายมาเป็นพระพิจิตร กรุบ้านตาก พระที่พบเป็นพระเนื้อชินตะกั่วสนิมแดง แซมสนิมไขขาว ปัจจุบันไม่ค่อยได้พบเห็นกันบ่อยนัก พุทธคุณเฉกเช่นเดียวกับพระตระกูลพิจิตร คือเด่นทางด้านคงกระพันชาตรีและแคล้วคลาด สนนราคาก็ยังไม่สูงมากนักครับ เป็นพระที่น่าใช้ขนาดเล็กกระทัดรัดครับ
นึกถึง พระเครื่อง นึกถึง โจ้ อิศวเรศ พระเครื่อง
พระเครื่อง ตะกรุด พระขุนแผน วัตถุมงคล เครื่องราง พระกริ่ง กุมารทอง กรมหลวงชุมพร
บทความพระเครื่อง เจดีย์แดง ตลาด พระเครื่อง รัชกาลที่ 9 และอีกมากมายที่
